Pinulongang Bisaya (Everything about Bisaya Language, Ludabi, ug uban pa)

[brownprose]

Duha ang akong kabus nga tinugkaran nining kahimtanga:
1. Ang gitawag og "demonstrative language" nga milungtad sa bisan unsang pinulongan. Kini usa ka "sistema" nga maoy pinaka karaan sa tanang nahibalo-an nga pulong [matud pa sa mga antropologo nga nagtuon sa milabayng pinulongan] diin ang kasayun matugkad pinaagi sa pagtudlo o paghulagway sa buot nga ipasabut [word aided with illustration]. Daghan gihapon ang "demonstrative language" karon sama sa "didto" nga mas masabtan kung may paghulagway sa kapaingnan [direccion]. Ana-a usab niini ang mga Español, English, ug bisan unsang dila.

hmmm...nagpasabot ba kini forester nga "sign language" diay ang tinubdan niining maong pagpadayag dili mismo bunga sa paglikay sa paglitok sa maong pulong gumikan sa atoang pagka konserbatibo or puritanical culture?

2. Ang pagpalusot sa pagpa-ubos [courteous] nga sinultihan nga gitawag usab og "diplomacia" sa mga Español. Ang atong "civilizacion" {kinat-unglungsod > wala kini gideclarar nga tukmang tugbang sa "civilizacion" gumikan sa pagkawalay-gibasihan niini, hayan nagpabiling tigmo kining pulonga} nag pamahamutang usab og sukdanan (standard) sa pagkatunhay sa pamulong. Mao nga mas bililhon ang pag-gawi sa laktud apan masabtan kay sa paglituk sa mga pulong nga giisip nga panamastamas sa atong ligdong nga tawhanong pamatasan.

Sa akong paminaw mao tingale ni ang pinaka duol nga bana-bana nga maoy hinungdan nga nitumaw ning mga euphemisms.

Og una ko malimot forester, unsa may hubad sa "euphemism" sa atong pinulungan? Naa ba?

(Please note my use of "og" this time...I'm learning hehehehe)

Daghang salamat.

[forester]

LAPYAHAN SA PANITIKANG BISAYA. This is only a suggested name Clarkh, all of us should convene to arrive at a fix point.

murag busy pa atong historians(forester) so up for today lang usa ni....hehehe....anyway niadtong panagpundok diay namo didto sa usa ka balay patigayon(mall)charr...naa koy suhestiyon nga maghimo ug ta ug sa ka groupo(yahoo) dinhi sa sudpukot (internet) ang naka apan kay wala ko kahibaw kkon unsay ipangalan niini....kon aduna moy ika pa ambit dha palihug ipa buhagay dinhing dapita...salamat...

[Galadriel]

is it right to call it binisaya ang atong linguahe? or angay siyang tawagon nga cinebuano? kay kung mag ingon ka nga binisaya it could pertain to a lot of different languages in the visayas region.

[kyuusai]

Cebuano jud ang sakto nga tawag sa atong pinulungan. Usa ang Cebuano sa eight major regional languages sa pilipinas - Tagalog, Cebuano, Ilokano, Hiligaynon, Bikolano, Waray, Kapampangan, Pangasinense. In fact, Cebuano was supposed to be our national language. It was the first option jud kay daghan man sad gud ang gagamit ani nga pinulungan sa Visayas ug sa Mindanao but there was these group people before nga ga tuon bahin aning butanga. Dili daw dali kat-onon ang Cebuano.

[forester]

@Brownprose:
My apology for the delay. I was out of town for a while searching god's footprints.

Akong gibalik pag-uki-ot ang baruganan ni Mario Pei [usa ka batid ug tinahud nga linguista sa atong kalibutan] mahitungod sa "demonstrative language". Matud pa niya, ang "demonstrative language" nga karon naglungtad, maoy mga salin nga pinulongan gikan pa sa nahaunang "homo sapiens".

Apan sa akong panaghap, may gibug-aton usab ang imong pinaniiran. Mahimo usab nga kini bunga sa paglahap [euphemistic usage], mamahimo usab nga kini bunga sa iyang kakaraan nga diin bag-o lamang nadugtungan og kahulogan. Kini nawala na sa akong kinaadman, mao nga panaghap na lamang ang akong gipuhonan niini.

Kung paglikay ba gayud sa malaksot nga pulong ang hinungdan, malagmit. Akong isugyot kini sa atong Anthropology Department alang sa pag-utingkay sa kagawi-an kaniadtong unang mga tawo.

@Galadriel and Kyuusai:
Duha ka pagtumbok ang atong gitawag og Bisaya,
una: Ang kahamutangang dapit [geographical location]
ikaduha: Ang sinultihan [dialecto or vernaculo] sa atong ubang dapit, sama sa Mindanao diin daghan usab ang mga bisaya [nga sinultihan].

Ang kalahi-an sa Cebuano tali sa Bisaya mao ang tinagsip [particular] ug ang binug-os [general]. Ang Bisaya mao ang binug-os nga sinultihan sa tanang hiniusang bisaya. Maayo usab kanang tuki-on sa atong pagpahigayun sa atong gamay nga hugpong.

[akoyako]

Helo mga Abay,

ipaambit nako ni ninyo, akong ning ipadala sa usa ka miembro sa LUDABI
si Atty. Manuel Lino G. Faelnar. Aktibo kaayo ni siya sa kalihokang pagpalambo sa Bisaya.
Miembro sad sa Kapunongang Bisaya,SOLFED(Save Our Languages through Federalism),apil pod siya sa mga yahoogroups language forums like DILA(Defend our INdigenous Languages in the Archipelago), DILFED, Sebuano_link, federalist_forum ug connectado kay Senator Pimentel ug uban pang passionate individuals nga language advocates.

Akoy

---------

Manuel,

Nindot. Ludabi is now taking up its role seriously.
Wow. I'm very excited to see its website. Radio time.(They can explore
internet radio as well, and reach out to all Bisaya abroad and everywhere, sama niini: http://radyobisdak.com/ ).
Computer and internet is a tool that must be used to accelerate progress of Ludabi's advocacy.
Internet will not only bring LUDABI close to the young generation which is the future or the vanguard of Bisaya as a language and people.
Must enlist the young. Without them there may not be a future. If they decided to stop the advocacy, it would end. It's the young who brings the project forward.
And many of them are adept in the use of internet. For that's a big chunk of the world they awakened to.

I was a bit disappointed that some of the young people in Cebu, who had wanted to join the convention, was refused because they were not LUDABI
members. They wanted to join. They were as hot as iron, after their awakening to the love of Bisaya language, they have started meeting in Cebu and have searched for Ludabi in the internet, and felt it was
heaven sent when stumbled on the information that in fact LUDABI is not only existant but that it is having a convention in Cebu. They really wanted to join. They read the invitation too which welcomes everyone. But when they called up the contact person, they were declined. Alas. I just hope that the contact person's attitude is not representative of LUDABI .Can't be too exclusive! Excluding the young is a fatal mistake.

The good news is that the young Bisaya themselves have decided to create their own group. If they can not be members of LUDABI, well they can be partners.
And it is for the good of the advocacy for our language if LUDABI decides to link up with the rest of Bisaya community. There are many groups and individuals who are advocates of Bisaya. LUDABI is not alone on this. Ludabi will realize that if it goes on line.


You can find this group of young people talking about LUDABI and Bisaya in istorya.net under the arts and literature category. Of follow this link: https://www.istorya.net/forums/index....65015.150.html

Akoy


Manuel Faelnar wrote:
> Hi Akoy,
>
> Yes. Under the leadership of former Cordova Mayor Arleigh Sitoy,
> LUDABI is very much alive and kicking.
>
> Arleigh is the new National President of LUDABI. The officers will
> hold a planning session on February 15. (The Board will not be
> at the planning session but its output will be submitted to the
> Board for approval. The Board meeting is set for late March, 2008.)
>
> On February 16, LUDABI will launch several things: (1) its website,
> (2) radio time, (3) LUDABI Speakers' Manuel, (4) Cordova College
> Cebuano Curriculum. Other details will be announced later.
>
> Manuel
>
>
>
> --- In DILA@yahoogroups. com, Akoy <akoyako@...> wrote:
>
> Yes,coming back belatedly.But it is good news. LUDABI is alive and
> kicking!
> Kicking the butts of disrespectful pretenders and encroachers.
>
> But Bisayans have never forgotten LUDABI. It's one of their few
> proud
> memories
> as a people.
>
> Akoy
>
>

Mandaue street signs in Cebuano?
By Dale G. Israel
Cebu Daily News

Imagine reading Mandaue City's traffic signs and billboards in both
English and Cebuano.

A proposal to have bilingual signboards instead of just English text
will be discussed in the Mandaue City Council next week.

Councilor Victor Biaño is proposing an ordinance that would require
Cebuano translations in all the texts appearing in billboards and
traffic signs.

"Every Cebuano-speaking person must be proud of his own tongue and
should be able to project it to others in order to expand the usage to
more people," said Biaño, who is Mandaue chapter president of the
Cebuano language advocacy group, Lubas sa Dagang Binisaya (Ludabi).[more]
http://globalnation .inquirer. net/cebudailynew s/news/view/ 20080202- 116339/Mandaue- street-signs- in-Cebuano
[br]Posted on: February 04, 2008, 09:53:15 AM_________________________________________________

Ang "sir" ug "ma'am" [madame] mao ang "lord" ug "lady' didto sa Englatierra; kini adunay tugbang sa atong Binisaya nga "ginoo" ug "ginang". Kun moingon kita'ng "Sir Kyuusai" bugti niini ang pag-ingon nga "Ginoo'ng Kyuusai" kini usa ka pagtumbok ( titular address) sa kalalakihang kahimtang (male gender) sa usa ka tawo.
[/quote]

Di ba Tinagalog man ang ginoo/ginang?

[br]Posted on: February 04, 2008, 12:39:28 PM_________________________________________________

daan pa ko naa ju'y kalahian ang "og" ug "ug" heheh...

mabasa ang lagda sa 'og' ug 'ug' dinhi: http://standardbisaya.blogspot.com
editor sa Bisaya Magazine ang nanag-iya sa blog. Alang sa hilig og Bisaya Magazine, may pipila ka asoy/sugilanon mabasa dire http://bismag.pbwiki.com

naa poy kalahian ang 'kon'(if) ug ang 'kun' (or).

makalipong ba? hehehe, dili na gyod ma rong ispiling kon maanad na. hinoon, kayamukat pa gihapon ang agi nato, wala pa gyoy standard gyod nga paagi sa pagsulat og binisaya,lakip na ang mga hubad(translation),apan naa nay gasulay sa pag-istandardays. Ang Bisaya Magazine, may iyang standard nga ginasunod, ubay-ubay na pod ang gasunod.

sa akong nasayran 'sentence' = tudling-pulong
karon pa pod ko kahibalag aning 'internet' = sudpukot (nindot pod)

ang sugilanon diay 'narrative', unya 'asoy' istorya?

hala padayon tag labyog-labyog sa duyan sa atong budaya (civilization).[br]Posted on: February 04, 2008, 01:26:30 PM_________________________________________________M ga Abay,

Miabot sa Ludabi akong gisulat. Mitubag ang manager sa conference. Ug karon motubag pod ko.
Akong himoon ron, mo-quote lang ko sa related conversations dire, leading sa texted rejection.
Kon dunay laing sugyot, o dugang nga pamaagi, sulti lang. Mosugod na kog sulaat ron.

At least ang naklaro ron, dili representative ang contact person nga mi-reject ninyo.Ang official nga
panglantaw sa Ludabi conference, madawaton o maabi-abihon man unta. Mabasa sa ubos.

Akoy

-------------------------

Akoy,

Here is a response from Ludabi's Conference Manager, Ms. Jacqueline Siwala.
She is a very energetic and efficient young lady, a member of the Mactan
Jaycees as well.

Manuel

---------- Forwarded message ----------
From: jacqueline siwala <jsiwala21@yahoo.com>
Date: Feb 4, 2008 4:37 PM
Subject: Re: Fwd: Re: [DILA] Yes, LUDABI is very much alive and kicking
To: Manuel Faelnar <manuelfaelnar@gmail.com>


Sir Manny,

Please ask this certain Akoy to name the contact person he is talking about who refused the "young people" he was referring to to join the convention last January. And who are these "young people" he is talking about? Can they name them, and confirm that they were refused because they're not members? As far as the LUDABI core group was concerned and the convention committee, everyone was encouraged and welcomed to join the convention. We even had our oath taking portion in the program to acknowledge and make new members (of which you were a witness). So, how come this person feels soooo free hurling all the wrong words (read:accusation) in reference to the past convention and the people behind it? I believe that pushing Bisaya doesn't just end in using the language, but, also pushing all the right cultures and values that go with it. Pataka ra na siya ug sulti. Bow!

JAQ

[brownprose]

@Brownprose:
My apology for the delay. I was out of town for a while searching god's footprints.

Akong gibalik pag-uki-ot ang baruganan ni Mario Pei [usa ka batid ug tinahud nga linguista sa atong kalibutan] mahitungod sa "demonstrative language". Matud pa niya, ang "demonstrative language" nga karon naglungtad, maoy mga salin nga pinulongan gikan pa sa nahaunang "homo sapiens".

Apan sa akong panaghap, may gibug-aton usab ang imong pinaniiran. Mahimo usab nga kini bunga sa paglahap [euphemistic usage], mamahimo usab nga kini bunga sa iyang kakaraan nga diin bag-o lamang nadugtungan og kahulogan. Kini nawala na sa akong kinaadman, mao nga panaghap na lamang ang akong gipuhonan niini.

Kung paglikay ba gayud sa malaksot nga pulong ang hinungdan, malagmit. Akong isugyot kini sa atong Anthropology Department alang sa pag-utingkay sa kagawi-an kaniadtong unang mga tawo.

I hope the search was a great one...kung wala nimo makit-i ang mga tunob sa ginoo, basin ba tingale nagsinilas to siya kay sa kahugaw sa atong kadalanan karon, sigurado gyud ko nga matunok gyud to siya. Daghan napod ron ang mga tao nga nagpaka-aron ingnon nga ginoo aron libogon ang imong panan-aw sa mga nagkadaiyang mga "mini nga mga tunob" o diba kaha aron mapandol ka sa pagpangita Kaniya Sa akong nahibaw-an ang tunob sa Ginoo anaa makita mismo sa mga tunob sa atong mga igsoon nga walay mga sapatos...naa kanila ang pagpa ubos ug ang pagkamatinod-anon sa ilang kaugalingon. (mura kog pastor ani dah )

back to topic...maayo tingale atong susihon gikan mismo sa atong mga may kinaadman kung unsa gyuy tinood nga hinungdan sa maong pag gamit. ...pero ang akong gikalibugan ron kay ngano ang mga bisaya raman ang kasagaran mo gamit ani nga mga euphemism.

[Velvett]

@akoyako

hah??! okay ra to bro oi...ayaw nalang to ungkata pa. ang importante, nahibaw-an nga "open" ang LUDABI sa tanang interesado sa pinulungang bisaya.

[brownprose]

@Akoy,

A friend called up the number that was posted here...and spoke to Mr. Ronnie Baguio who was the contact person sa convention...he informed my friend that the convention was only for members. I think some of us here also called Mr. Baguio and also got the same confirmation.

Anyway, ok lang...there is always a next time. Naa ra gihapon mi dinhi magpahipi ug nanghinaut nga naay mapandol nga mga sakop sa Ludabi niining among gamayng dunggo-anan

Mapasalamaton mi sa imong mga sugyot ug pagdasig...nanghinaut mi nga magmakanunayon ang imong pagsalmot dinhi niining atong mga hisgutanan kabahin sa atong pinulungan.

Please ask this certain Akoy to name the contact person he is talking about who refused the "young people" he was referring to to join the convention last January. And who are these "young people" he is talking about? Can they name them, and confirm that they were refused because they're not members? As far as the LUDABI core group was concerned and the convention committee, everyone was encouraged and welcomed to join the convention. We even had our oath taking portion in the program to acknowledge and make new members (of which you were a witness). So, how come this person feels soooo free hurling all the wrong words (read:accusation) in reference to the past convention and the people behind it? I believe that pushing Bisaya doesn't just end in using the language, but, also pushing all the right cultures and values that go with it. Pataka ra na siya ug sulti. Bow!

JAQ

[akoyako]

hah??! okay ra to bro oi...ayaw nalang to ungkata pa. ang importante, nahibaw-an nga "open" ang LUDABI sa tanang interesado sa pinulungang bisaya.

Agoy Bay, maoy pagkahuman og sulat.Taas-taas ra ba. Gipaklaro ang mis-understanding. Gi-hatod pod ang link paingon dire ug sa Lunsayng Binisaya, aron mahibaw-an ang tinuod. Gidasig pod sila nga mo-link sa lain-laing grupong bisdak, mo-reach out sa kabatan-onan. Mo-enlist sa mga batan-on labi na sa pagmaximize sa gamit sa internet alang sa pagtuboy sa atong pinulongan.

Gapataka kuno ko, dili tingali katuo nga dunay mga batan-on sama ninyo kaikag o kainteresado sa conference unya gibalibaran. Kon dili mapaila ang inyong grupo dinhi ug kon dili niya mabasahan ang nahitabo ug conversation dire, akoy madut-an tawon nga kuno gapataka lang. Pero ang importante sa akong sulat bay ang paghibalo nila nga daghang gapangita ug nalipay sa pagtumaw sa LUDABI ug nanghinaot nga malingkit (link) tanang Bisaya advocates, kon mahimo, ang LUDABI unta maoy payong-organisasyon (umbrella organization). Dili lang ni ungkaton, ipatin-aw lang. Human na dayon. Sige bay.[br]Posted on: February 05, 2008, 09:30:13 PM_________________________________________________

@Akoy,

A friend called up the number that was posted here...and spoke to Mr. Ronnie Baguio who was the contact person sa convention...he informed my friend that the convention was only for members. I think some of us here also called Mr. Baguio and also got the same confirmation.

Anyway, ok lang...there is always a next time. Naa ra gihapon mi dinhi magpahipi ug nanghinaut nga naay mapandol nga mga sakop sa Ludabi niining among gamayng dunggo-anan

Mapasalamaton mi sa imong mga sugyot ug pagdasig...nanghinaut mi nga magmakanunayon ang imong pagsalmot dinhi niining atong mga hisgutanan kabahin sa atong pinulungan.

Sige Bay,

Ang kinabuhi sa tawo ra ba mao lamang ang iyang chance. Iyang okasyon kining kinabuhia,kining higayona. Ang alang aning higayona,buhaton dayon. Ang alang next time, sa next time pod buhaton. Karon,angay lang nga matin-aw ni, aron mohayag gamay ang ugma sa adbokasiya sa pinulongang Binisaya. Gatuo ra ba gyod ko nga ang mga batan-on maoy vanguard, maoy gapanguna kanunay sa maong pakigbisog. Kay kon moundang na ang mga batan-on sa pagtuon ug paggamit sa Binisaya, human na ang tanan. ang kakulang sa mga batan-on nga gatuon ug gapadayon sa pinulongan maoy dakong hinungdan sa pagkapuo niini. Paglubong sa mga tigulang, malubong apil ang pinulongan. Ug kon mapuo ra ba, kasagaran,wa nay chance mabanhaw. Samtang karon may higayon pa, buhaton na ang pagpasa ngadto sa mga batan-on ang atong pinulongan,kultura kun tradisyon. Ipasa pod kanila ang dakong hagit ug bulohaton sa pagpalambo sa Bisaya niining modernong panahon sa internet. Sige bay. Labyoglabyog sa duyan sa atong budaya.